11.09.2019.
Srećan što se pešačenje strmim solunskim ulicama završilo napravih kratak predah, a zatim krenuh u obilazak utvrđenja.
Osim pod nazivom Eptapirgion (starogrčki: Ἑπταπύργιον, savremeni: Eptapyrgio (Επταπύργιο)), tvrđava je poznata i pod imenom Jedi Kule (gr. Γεντί Κουλέ – Yedi Kule), nastalom najverovatnije po analogiji sa istoimenom tvrđavom u Carigradu. Oba naziva govore da se radi o „tvrđavi sa sedam kula“ iako ih ona zapravo ima deset. Nalazi se u severo-istočnom delu gradskog akropolja. Sagrađena je za vreme vladavine dinastije Paleolog na mestu starijeg utvrđenja.
Prema jednoj teoriji kule i zidine na severnoj strani tvrđave datiraju iz kasnog antičkog perioda i vezuju se za vladavinu rimskog cara Teodosija I (347-395) koji je ponovo utvrdio grad, dok su prema drugoj teoriji sagrađene u IX veku.
Kula na severnoj strani
Pet kula na južnoj strani najverovatnije je sagrađeno u XII veku, pa je tako formiran redut unutar gradske citadele.
Zidine i kule Heptapirgiona na južnoj strani
Tokom turske opsade Soluna 1430. godine odlučujući napad kojim je rukovodio lično Sultan Murat II i nakon koga je grad zauzet, izveden je na delu gradskih zidina između Eptapirgiona i kule Trigonion. Pošto su pre zauzeća grada braniocima nekoliko puta upućivani pozivi na predaju, koje su oni uporno odbijali, nakon turskog osvajanja grada usledila je trodnevna pljačka. U Turskim rukama Solun ostaje skoro pet stotina godina, sve do Balkanskih ratova.
Obnova tvrđave usledila je godinu dana nakon turskog zauzimanja grada o čemu svedoči natpis iznad njenog ulaza.
Natpis iznad ulaznih vrata utvrđenja
Krajem XVI veka tvrđava, u to vreme poznata pod nazivom Ič Kale (tur. Iç Kale – unutrašnja tvrđava) služi kao rezidencija vojnog upravitelja grada i ima garnizon od 300 vojnika.
Zapisi čuvenog turskog putopisca Evlije Čelebije svedoče da je Eptapirgion još jednom obnovljen 1646. godine.
Vremenom, tvrđava gubi svoju odbrambenu funkciju i krajem XIX veka biva pretvorena u zatvor. U te svrhe preuređuje se njen unutrašnji prostor koji biva podeljen na pet delova u kojima su se nalazile zgrade sa zatvorskim ćelijama, stražarska osmatračnica, zatvorska kapela i pomoćne prostorije.
Stražarska osmatračnica i zgrade sa zatvorskim ćelijama
Duž spoljašnjih zidova grade se nove zgrade za administraciju, prostorije ženskog zatvora i ćelije za izolaciju.
Prostorije koje se grade nakon što tvrđava postaje zatvor
Zatvor je funkcionisao sve do 1989. godine kada biva izmešten, a brigu o tvrđavi preuzima Ministarstvo kulture. Sistematska arheološka istraživanja i obnova započeti su 1990. godine.
Osim što sam ljubitelj utvrđenja i drugih fortifikacija, još jedan razlog da posetim Eptapirgion bio je njegov položaj. Tvrđava se nalazi na uzvišici, na skoro 200 metara nadmorske visine, pa se sa nje pruža možda i najbolji pogled na grad i Termajski zaliv.
Pogled na grad sa tvrđave Eptapirgion
Na tvrđavi se još obavljaju radovi, pa neki njeni delovi nisu dostupni posetiocima. U jednoj od sređenih prostorija nalazila se izložba.
Izložba posvećena istoriji Eptapirgiona
Osim informacija o samoj tvrđavi u prostoriji su prikazani predmeti iz različitih epoha.
Delovi predmeta iz ranog hrišćanskog (IV-VI vek) i kasnog vizantijskog perioda (XIII-XIV vek)
Period turske vladavine (XV-XIX vek)
Predmeti vezani za period kada je tvrđava funkcionisala kao zatvor
Na jednom izložbenom pultu, ne obazirući se na pomalo bučne posetioce, slatko je spavala mačka.
Evo još nekoliko slika spoljašnjosti i unutrašnjosti tvrđave.
Ulaz
Glavni ulaz u tvrđavu
Maketa tvrđave
Uzani prolaz koji vodi prema centralnom delu nekadašnjeg zatvora
Vrata na ulazu u zatvorsko dvorište
Zatvorsko dvorište
Zatvorska kapela
Jedan od zatvorskih blokova
Stepenište koje vodi u stražarsku osmatračnicu
Prostor za zatvorenike prilikom posete
Prostor za posetioce
U tvrđavi sam se zadržao oko sat vremena, što je bilo i više nego dovoljno da je detaljno obiđem. Zbog pogleda na grad i okolinu koji se sa njega pruža, posetu Eptapirgionu preporučujem svima, bez obzira na to da li su ljubitelji tvrđava ili ne. Osim toga, zbog mesta na kome se nalazi Eptapirgion bi mogao da bude polazna tačka u obilasku Soluna. Ukoliko vam je pešačenje problem, tu je autobus br. 23 koji možete uhvatiti u centru grada. I na kraju, da ne zaboravim, ulaz u tvrđavu je besplatan.